Maxime Guns

De recente reportage van VRT NWS over Basisschool Don Bosco Groenveld zette me aan het denken over hoe scholen vandaag omgaan met zorg en welzijn bij leerlingen. In een tijd waarin het aantal schooluitvallers alsmaar toeneemt, wordt het steeds belangrijker dat leren niet los kan worden gezien van hoe een kind zich voelt. Deze school zet zich dan ook in voor kwaliteitsvol onderwijs, waarin het welzijn van leerlingen een belangrijke voorwaarde is om schooluitval te voorkomen.

Door de mazen van het net geglipt

Don Bosco Groenveld zet sterk in op zorgprojecten voor verschillende doelgroepen. Enerzijds zijn er kinderen die worstelen met angsten en onzekerheid, anderzijds zijn er cognitief sterke leerlingen die nood hebben aan extra uitdaging. Op het eerste gezicht lijken deze groepen heel verschillend, maar ze delen één belangrijk kenmerk: ze lopen allebei een verhoogd risico op schooluitval.

De kracht van snuffelsessies

Wat dit zorgbeleid extra bijzonder maakt, is de inzet van een therapiehond. Tijdens zogenaamde “snuffelsessies” worden leerlingen ondersteund door hond Robin, die hen bijvoorbeeld assisteert tijdens het lezen. Terwijl ze lezen, mogen ze hem aaien, wat zichtbaar rust brengt. Het project loopt ondertussen al twee jaar en blijkt een waardevolle aanvulling op het bestaande zorgaanbod. De leerlingen reageren telkens enthousiast wanneer Robin hen een bezoekje brengt.

Bij het lezen van de term “snuffelsessies” moest ik eerlijk gezegd even denken aan de gelijknamige stages van OKAN-leerlingen in het regulier onderwijs, waar we het recent nog over hadden in de les Nederlands. Al bleek de betekenis hier een pak letterlijker, want het gaat effectief om het gesnuffel van een zorghond.

De reden achter dit initiatief is krachtig: kinderen komen niet tot leren als ze zich niet goed voelen. De aanwezigheid van de hond creëert een veilige omgeving waarin leerlingen zich meer durven open te stellen. Leerkrachten merken dat kinderen plots makkelijker praten over hun gevoelens, omdat de hond op een laagdrempelige manier gesprekken op gang brengt. Dit getuigt van hoe belangrijk emotionele veiligheid is binnen een leeromgeving.

Zorg zonder middelen

Opvallend en tegelijk problematisch is dat dit project volledig draait op eigen middelen en crowdfunding. Er zijn geen structurele subsidies voorzien, maar toch kiest de school er bewust voor om hiermee door te gaan. Het toont hoe groot het engagement is om een breed en rijk zorgbeleid uit te bouwen. Tegelijk vraag ik me af in welke mate men kan/mag verwachten dat scholen zelf instaan voor financiering van zulke essentiële zorginitiatieven?

De helende kracht van dieren

Dat dieren een positieve invloed hebben op mensen, is natuurlijk niet nieuw. Ook binnen mijn werk in de psychiatrie zie ik hoe patiënten baat hebben bij contact met therapiedieren. Onderzoek toont aan dat honden een gevoel van veiligheid kunnen vergroten en stress helpen reduceren. Ze worden dan ook al langer ingezet in verschillende therapeutische contexten. Toch blijft een zorghond op school minder vanzelfsprekend en net daarom wilde ik het graag in de kijker zetten. Het lijkt erop dat het onderwijs toch wat inspiratie haalt uit andere sectoren, waar het welzijn al langer centraal staat.

Ook andere scholen in Vlaanderen experimenteren intussen met zorghonden. Zo ontwikkelde Sint-Janscollege een pedagogisch project rond zorghond Viggo. Daar ervaren ze evengoed dat leerlingen zich rustiger voelen en meer gemotiveerd zijn om deel te nemen aan de lesactiviteiten. Een ander voordeel is dat de leerlingen leren op een respectvolle en bewuste manier om te gaan met dieren. Ze leren signalen herkennen en ontwikkelen empathie in hun contact met de hond. Het zorgproject draagt dus evenzeer bij aan de sociaal-emotionele vaardigheden van de leerlingen.

Dat honden een grote meerwaarde kunnen bieden binnen de zorg voor leerlingen is intussen duidelijk. Toch ben ik niet zeker of dit effect ook in dezelfde mate aanwezig is in het secundair onderwijs. In veel voorbeelden en studies ligt de focus immers op de basisschool, waar de drempel om contact te maken met een dier doorgaans lager ligt. Bij adolescenten spelen echter andere sociale en emotionele dynamieken, waardoor het minder vanzelfsprekend is dat een dergelijke aanpak dezelfde impact heeft. Opvallend is dat er nauwelijks concrete studies rond terug te vinden zijn, wat wijst op een duidelijke nood aan verder onderzoek.

Tijd voor een nieuw beleid

Persoonlijk vind ik dit een bijzonder waardevol initiatief. Het doorbreekt het traditionele beeld van zorg op school en toont dat kleine interventies een groot verschil kunnen maken. Tegelijk roept het bij mij ook vragen op: waarom zijn er geen structurele middelen voor zulke projecten, terwijl de nood zo duidelijk is? Zeker in een tijd waarin diversiteit, druk op de leerkrachten en stijgende cijfers rond schooluitval prominent aanwezig zijn, kan men beter preventief investeren in zorginitiatieven. Als we echt schooluitval willen aanpakken, lijkt het me immers essentieel om dit soort initiatieven niet alleen te ondersteunen, maar ook breder toegankelijk te maken.

Kubben, K. (25/04/2026). “Door snuffelsessies praten kinderen makkelijker over gevoelens”: zo gaat Don Bosco Groenveld in Heverlee schooluitval tegen. VRT NWS. Geraadpleegd op 25/04/2026, van https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/04/24/pano-don-bosco-groenveld-heverlee-bijzondere-zorgprojecten/